Podpisanie umowy kredytu lub pożyczki nie zawsze oznacza, że decyzja jest ostateczna. Może się zdarzyć, że już po zawarciu umowy zmieni się sytuacja finansowa, pojawi się korzystniejsza oferta albo okaże się, że dodatkowe finansowanie nie jest już potrzebne. W takich przypadkach wiele osób zastanawia się, czy można wycofać się z zawartej umowy.
Dobra wiadomość jest taka, że w przypadku większości kredytów konsumenckich oraz wielu pożyczek przepisy przewidują możliwość odstąpienia od umowy bez podawania przyczyny. Trzeba jednak pamiętać o zachowaniu odpowiednich terminów i dopełnieniu formalności. Warto również wiedzieć, czym różni się odstąpienie od umowy od wcześniejszej spłaty zobowiązania.
Czy można zrezygnować z kredytu lub pożyczki?
Tak. W przypadku kredytów konsumenckich oraz pożyczek objętych przepisami ustawy o kredycie konsumenckim konsument ma prawo odstąpić od umowy w terminie 14 dni od jej zawarcia bez konieczności uzasadniania swojej decyzji. Wystarczy złożyć odpowiednie oświadczenie w wymaganym terminie.
Prawo to przysługuje niezależnie od tego, czy umowa została podpisana:
- w oddziale banku,
- przez internet,
- telefonicznie,
- za pośrednictwem kuriera.
Możliwość odstąpienia jest jednym z podstawowych uprawnień konsumenta i nie może zostać wyłączona w umowie.
Na czym polega odstąpienie od umowy?
Odstąpienie od umowy oznacza, że umowę traktuje się tak, jakby nie została zawarta. Po skutecznym złożeniu oświadczenia klient ma obowiązek zwrócić otrzymany kapitał wraz z odsetkami naliczonymi za okres od dnia wypłaty środków do dnia ich zwrotu.
Nie ponosi natomiast kosztów wynikających z dalszego obowiązywania umowy, takich jak odsetki za kolejne miesiące czy prowizje uzależnione od czasu trwania zobowiązania – z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach oraz rzeczywiście poniesionych kosztów, jeśli są dopuszczalne przez prawo.
Ile czasu jest na rezygnację?
Termin na odstąpienie od umowy wynosi 14 dni kalendarzowych od dnia jej zawarcia.
Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę, niedzielę lub święto, zastosowanie mają ogólne zasady obliczania terminów wynikające z przepisów prawa cywilnego.
Najważniejsze jest, aby oświadczenie zostało wysłane przed upływem terminu. Nie ma znaczenia, kiedy bank lub pożyczkodawca faktycznie je odbierze.
Jak złożyć oświadczenie o odstąpieniu?
Większość banków i firm pożyczkowych dołącza do umowy gotowy formularz odstąpienia. Można z niego skorzystać, ale nie jest to obowiązkowe.
Oświadczenie powinno zawierać przede wszystkim:
- imię i nazwisko,
- adres,
- numer umowy,
- datę zawarcia umowy,
- jednoznaczną informację o odstąpieniu,
- własnoręczny podpis (jeżeli dokument składany jest w formie papierowej).
Oświadczenie można złożyć:
- osobiście w placówce,
- listem poleconym,
- za pomocą kanałów elektronicznych, jeśli przewiduje je kredytodawca.
Dla własnego bezpieczeństwa warto zachować potwierdzenie nadania lub złożenia dokumentu.
Co zrobić z otrzymanymi pieniędzmi?
Samo złożenie oświadczenia nie kończy całej procedury.
Po odstąpieniu od umowy należy zwrócić otrzymaną kwotę kredytu lub pożyczki wraz z odsetkami naliczonymi za okres korzystania z pieniędzy. Termin zwrotu wynosi co do zasady 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu.
Im szybciej środki zostaną zwrócone, tym niższe będą należne odsetki za okres korzystania z kapitału.
Czy trzeba podawać powód rezygnacji?
Nie.
Konsument nie ma obowiązku tłumaczenia swojej decyzji. Kredytodawca nie może uzależniać skuteczności odstąpienia od przedstawienia uzasadnienia ani żądać dodatkowych wyjaśnień.
To jedno z najważniejszych praw chroniących osoby korzystające z kredytów konsumenckich.
Czy odstąpienie wiąże się z dodatkowymi opłatami?
Co do zasady nie.
Klient powinien zwrócić:
- wypłacony kapitał,
- odsetki za okres od wypłaty środków do dnia ich zwrotu.
Nie powinien natomiast ponosić kar za sam fakt odstąpienia od umowy. Wyjątki mogą wynikać wyłącznie z obowiązujących przepisów prawa lub dotyczyć kosztów, które zgodnie z ustawą nie podlegają zwrotowi.
Odstąpienie od umowy a wcześniejsza spłata
Te dwa pojęcia często są ze sobą mylone, jednak oznaczają coś zupełnie innego.
Odstąpienie od umowy następuje w ciągu 14 dni od jej zawarcia i powoduje, że umowę traktuje się tak, jakby nie została zawarta.
Wcześniejsza spłata oznacza natomiast spłatę kredytu lub pożyczki przed terminem określonym w harmonogramie. Umowa pozostaje ważna, ale zobowiązanie wygasa po całkowitej spłacie zadłużenia. W przypadku kredytu konsumenckiego wcześniejsza spłata może skutkować proporcjonalnym obniżeniem niektórych kosztów kredytu.
Czy można zrezygnować po upływie 14 dni?
Po upływie ustawowego terminu nie można już skorzystać z prawa odstąpienia przewidzianego dla kredytu konsumenckiego.
Nie oznacza to jednak, że klient jest pozbawiony możliwości zakończenia zobowiązania. W zależności od sytuacji może:
- spłacić kredyt przed terminem,
- dokonać całkowitej wcześniejszej spłaty pożyczki,
- skorzystać z refinansowania,
- przenieść zobowiązanie do innej instytucji, jeśli jest to możliwe,
- negocjować zmianę warunków umowy z kredytodawcą.
Co z ubezpieczeniem kredytu?
Jeżeli wraz z kredytem zostało wykupione ubezpieczenie powiązane z umową, odstąpienie od kredytu zazwyczaj powoduje również zakończenie ochrony ubezpieczeniowej.
Warto jednak sprawdzić zapisy umowy oraz Ogólne Warunki Ubezpieczenia, ponieważ sposób rozliczenia składki może zależeć od konstrukcji konkretnej polisy.
Najczęstsze błędy popełniane przez klientów
Osoby rezygnujące z kredytu lub pożyczki często:
- przekraczają 14-dniowy termin,
- wysyłają oświadczenie bez zachowania potwierdzenia nadania,
- zapominają o zwrocie otrzymanych środków,
- błędnie zakładają, że samo niewykorzystanie pieniędzy powoduje rozwiązanie umowy,
- mylą odstąpienie z wcześniejszą spłatą zobowiązania.
Uniknięcie tych błędów pozwala przeprowadzić całą procedurę szybko i bez dodatkowych komplikacji.
Kiedy warto rozważyć odstąpienie od umowy?
Rezygnacja z kredytu lub pożyczki może być dobrym rozwiązaniem, gdy:
- udało się znaleźć korzystniejszą ofertę,
- finansowanie przestało być potrzebne,
- warunki umowy okazały się mniej atrakcyjne niż oczekiwano,
- pojawiły się dodatkowe koszty, których wcześniej nie zauważono,
- sytuacja finansowa uległa zmianie i zaciąganie zobowiązania nie jest już rozsądne.
Najważniejsze jest podjęcie decyzji przed upływem ustawowego terminu na odstąpienie.
Podsumowanie
Podpisanie umowy kredytu lub pożyczki nie zawsze zamyka drogę do zmiany decyzji. W przypadku większości kredytów konsumenckich i wielu pożyczek konsument może odstąpić od umowy w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny. Wystarczy złożyć stosowne oświadczenie, a następnie zwrócić otrzymany kapitał wraz z odsetkami naliczonymi za okres korzystania z pieniędzy.
Przed podpisaniem umowy warto jednak dokładnie zapoznać się z jej warunkami, aby ograniczyć ryzyko konieczności korzystania z prawa odstąpienia. Świadoma analiza kosztów, oprocentowania i dodatkowych usług pozwala uniknąć pochopnych decyzji i wybrać finansowanie najlepiej dopasowane do własnych potrzeb.